Muzeum Historii Katowic ma kilka oddziałów, rozrzuconych po różnych zakątkach miasta. Dziś zapraszam do głównego obiektu Muzeum, gdzie znajduje się jego siedziba. Jesteśmy na ul. Szafranka, muzeum mieści się w narożnej kamienicy pochodzącej z początku XX w. Przed wejściem wita nas figura Witkacego, któremu zdarzało się bywać w Katowicach, choć jego związki z tym miastem trudno uznać za nadzwyczaj intensywne.
Główna wystawa znajduje się na I piętrze kamienicy, gdzie znajdują się dwa mieszkania mieszczańskie - większe i mniejsze. Zostały ono wyposażone w meble z pierwszych dekad XX w. Niestety oryginalne wyposażenie mieszkań nie zachowało się. Rozpoczynamy zwiedzanie od dużego mieszkania zlokalizowanego od południowej strony. Przez obszerny hol wchodzimy do salonu znajdującego się w narożniku kamienicy. Szczególne wrażenie robi "ogród" umieszczony w wykuszu kamienicy.
Pokoje w mieszkaniu ułożone są amfiladowo, czyli w układzie znanym z pałaców. Nie będziemy tu szczegółowo opisywać kolejnych pokojów - zwiedzający dostają treściwy, ale wystarczająco dokładny opis poszczególnych pomieszczeń. Z salonu udajemy się do buduaru pani domu.
Z buduaru przechodzimy do pokoju stołowego, czyli dzisiejszego pokoju dziennego, gdzie rodzina wspólnie spędzała czas i gdzie można było przyjmować gości. Kolejny pokój to gabinet pana domu - miejsce jego pracy i wypoczynku.
Na końcu amfilady umieszczono pełen zabawek pokój dla dzieci oraz sypialnię państwa z szerokim łożem i toaletką. Stąd, przez przedpokój z garderobą, wracamy do holu. To koniec zwiedzania dużego mieszkania. Przechodzimy na drugą stronę klatki schodowej.
Mniejsze (o połowę) mieszkanie należało do mniej zamożnej, co nie znaczy, że ubogiej, rodziny. Podobny do pierwszego, jest układ tego mieszkania - część mieszkalna od ulicy i część gospodarcza od podwórza. Tylko pokojów mniej, i nieco skromniej wyposażone.
W tym mieszkaniu nie znajdziemy oddzielnych pokojów dla pani i pana domu oraz pokoiku dla dzieci. Przechodzimy przez ładny pokój stołowy do salonu. Ten drugi jest miejscem wspólnych zajęć i odpoczynku mieszkańców. Na końcu trafiamy do sypialni, gdzie znajduje się też kącik dla dziecka.
W dużym mieszkaniu nie udostępnia się pomieszczeń gospodarczych, tutaj można zajrzeć (bo wejść nie wolno) do kuchni. Jej wyposażenie nie różni się zanadto od kuchni w domach robotniczych - z piecem kaflowym, kredensem, stołem, miejscem do mycia.
Schody prowadzą nas na kolejne piętro kamienicy (zwróćmy uwagę na piękne, secesyjne witraże w oknach klatki schodowej), gdzie urządzono multimedialną wystawę ukazującą historię Katowic. Wystawa prowadzi nas przez kilka wieków historii miejscowości, aż do czasów dzisiejszych. Moim zdaniem, dzięki wystawie można znakomicie uporządkować swoją wiedzę historyczną o mieście.
Pierwsza sala trochę może przytłoczyć informacjami. Szybko przebiegamy przez kilka wieków, od powstania pierwszych osiedli dzisiejszych Katowic aż do XIX w. Jest to więc czas przedindustrialnej, wiejskiej historii Katowic.
Rozwój Katowic wiąże się oczywiście z kuźnictwem nad Roździanką i powstaniem kolejnych zakładów przemysłowych. Kolejne sale poświęcono właśnie tym motorom szybkiego rozwoju Katowic
Kolejne sale zajmuje wystawa prezentująca czynniki decydujące o powstaniu miasta i drogę wsi Katowice do przekształcenia się w miasto.
Najciekawsza, moim zdaniem jest część wystawy ukazująca pierwsze dziesięciolecia nowego miasta. Historię tę podzielono na tematy - powstanie budynków użyteczności publicznej, rzemiosło i handel, szkolnictwo itp.
Teraz musimy przebrnąć przez trudne okresy wojenne. I wojna światowa, powstania śląskie, krótki okres polskiej władzy w Katowicach. I znowu wojna, czasy stalinizmu.
Ostatnie kroki tej historycznej wędrówki wiodą nas przez czasy Polski Ludowej, by dotrzeć do okresu przemian lat 90. XX w. Była to naprawdę intensywna podróż przez historię.
Podstawowe pytanie: czy warto odwiedzić główną ekspozycję Muzeum? Zdecydowanie tak. Obie części wystawy (poza nimi są jeszcze wystawy czasowe) są niezwykle ciekawe, choć zupełnie odmienne. Osobiście więcej satysfakcji dało mi zwiedzanie mieszczańskich mieszkań. Dla młodzieży niewątpliwie ciekawsza będzie multimedialna wystawa na 2. piętrze. Na koniec jeszcze informacja o parkingach - tu mamy problem, bo nie znajdziemy w okolicy wygodnego parkingu. Trzeba szukać miejsca parkingowego na okolicznych ulicach, co w weekendzie powinno się udać, ale w dni powszednie będzie dużą sztuką (pamiętajmy, że parkowanie w centrum Katowic jest odpłatne).
